Βιβλία για νέους

Ροβινσώνας Κρούσος

Ο Ροβινσώνας Κρούσους δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στα 1719 και θεωρείται το πρώτο αγγλικό μυθιστόρημα. Στηρίζεται πάνω στη ζωή ενός αληθινού χαρακτήρα που έζησε 28 χρόνια της ζωής του απομονωμένος σε ένα τροπικό νησί. Το νησί αυτό που λεγόταν Μας Α Τιέρα μετονομάστηκε σε «Νησί του Ροβινσώνα».
Ο Κρούσος αφήνει την Αγγλία για να αποπλεύσει σε ένα θαλασσινό ταξίδι, το 1651, ενάντια στη θέληση των γονέων του. Αν και ναυαγεί το πλοίο του αυτός θέλει να συνεχίσει τα ταξίδια του και το ξαναπροσπαθεί. Όμως αυτή τη φορά το ταξίδι είναι μοιραίο γιατί το πλοίο του καταλαμβάνεται από πειρατές και ο ίδιος γίνεται σκλάβος. Κατορθώνει να δραπετεύσει με μια βάρκα ΄ μαζί του ένα αγόρι που λέγεται Ξούρι και αργότερα διασώζονται από ένα Πορτογαλικό καράβι στην δυτική ακτή της Αφρικής. Το πλοίο κατευθυνόταν προς την Πορτογαλία. Εκεί, με τη βοήθεια του πλοιάρχου, ο Κρούσος γίνεται ιδιοκτήτης μιας φυτείας. Στην συνέχεια συμμετέχει σε μια αποστολή για να φέρουν σκλάβους από την Αφρική αλλά βρίσκεται αντιμέτωπος με μια φοβερή θύελλα κοντά στον ποταμό Ορινόκο. Οι συνταξιδιώτες του όλοι πεθαίνουν όμως αυτός κατορθώνει να πάρει μαζί του όπλα, εργαλεία και άλλες προμήθειες από το πλοίο. Τα φοβερά κύματα τον ξεβράζουν σε ένα άγνωστο νησί. Φτιάχνει μια καλύβα και αρχίζει να κρατάει ημερολόγιο σε ένα ξύλινο σταυρό. Κυνηγάει, φυτεύει καλαμπόκι, φτιάχνει πήλινα, μεγαλώνει κατσίκες. Διαβάζει τη Βίβλο και γίνεται πιστός, ευχαριστώντας το Θεό για την τύχη του επιεδή δεν του λείπει τίποτε παρά μόνον οι κοινωνικότητα.
Ανακαλύπτει ότι ντόπιοι κανίβαλοι επισκέπτονται το νησί για να φάνε φυλακισμένους. Στην αρχή σχεδιάζει να σκοτώσει τους άγριους για την αθλιότητά τους αλλά αντιλαμβάνεται ότι δεν έχει το δικαίωμα να το κάνει γιατί είναι έγκλημα.
Η περιπέτεια που ακολουθεί είναι δραματική και συναρπαστική και καλύτερα να σαςαφήσουμε να την αποτελειώσετε μόνοι σας.
Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1719 με τον εξής αγγλικό τίτλο : «The Life and Strange Surprising Adventures of Robinson Crusoe of York, Mariner: who lived Eight and Twenty Years, all alone in an uninhabited Island on the coast of America, near the Mouth of the Great River of Oroonoque; Having been cast on Shore by Shipwreck, wherein all the Men perished but himself». Έγινε δεκτό με ενθουσιασμό και γνώρισε τέσσερις εκδόσεις πριν το τέλος του χρόνου. Με τα χρόνια διαβάστηκε όσο κανένα άλλο αγγλικό βιβλίο. Με το τέλος του 19ου αιώνα, κανένα βιβλίο της δυτικής λογοτεχνίας δεν γνώρισε τόση παγκόσμια επιτυχία όσο ο Ροβινσώνας Κρούσος. 700 διαφορετικές εκδοχές του κυκλοφόρησαν ανάμεσά τους η παιδική εκδοχή, η εικονογραφημένη και μία με καθόλου κείμενο! Μεταφράστηκε σχεδόν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου και αγαπήθηκε παρά την απλή σχετικά πλοκή και την απουσία μιας ερωτικής ιστορίας. Γι αυτό και δεν έπαψε να διαβάζεται ποτέ από τη μέρα που πρωτοκυκλοφόρησε.
Πολλοί το διαβάσανε διαφορετικά όμως. Ο συγγραφέας Τζέιμς Τζόις τόνισε ότι ο Ροβινσώνας Κρούσος είναι το σύμβολο της Βρετανικής αποικιοκρατίας αφού αναζητάει αυτοδυναμία, έχει επιμονή, είναι αυτάρκης, ερωτικά απαθής. Στην πραγματικότητα ο ναυαγός Ροβινσώνας προσπαθεί να φτιάξει ένα αντίγραφο κοινωνίας στο νησί εισάγοντας την γεωργία, την ευρωπαϊκή τεχνογνώση και ακόμη εγκαθιστώντας μια πολιτική ιεραρχία. Αρκετές φορές στο μυθιστόρημα ο Κρούσος αποκαλεί τον εαυτό του «βασιλιά» ενώ στο τέλος αναφέρει καθαρά την φράση «αποικία». Τώρα πια τα ονόματα των δύο πρωταγωνιστών είναι πασίγνωστα και σημαίνουν μεταφορικά τον «ναυαγό» και ο φίλος του, στο νησί, ο «Παρασκευάς», τον αφοσιωμένο υπηρέτη. Ο Νομπελίστας συγγραφέας (2003) Τζ.Μ. Κούτσι το 1986 έγραψε το μυθιστόρημα «Foe» όπου διηγείται μια διαφορετική ιστορία του Κρούσου για να μιλήσει για τον ρατσισμό και την φιλοσοφία. Αλλά και ο γνωστός Γάλλος συγγραφέας Μισέλ Τουρνιέ έγραψε τον δικό του «Παρασκευά»
Θεόδωρος Γρηγοριάδης


Επιστροφή στον κατάλογο των βιβλίων