Εκδηλώσεις - Ανακοινώσεις

Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών: Κινηματογραφική προβολή μπαλέτου


Ημερομηνία Δημοσίευσης: 14-01-2011
Ημερομηνία Λήξης: 17-01-2011

Κινήσεις που μαγεύουν, μουσική που ταξιδεύει, χορογραφίες που κόβουν την ανάσα…. Όλα αυτά συγκεντρώνονται σε μια ανυπέρβλητη μορφή τέχνης, το μπαλέτα, ένα συναρπαστικό θέαμα για όλους!


Δευτέρα 17 Ιανουαρίου 2011 (ώρα 20:00)
ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ
“Γεώργιος Καφταντζής”

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

“Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας”
του Φέλιξ Μέντελσον και το Μπαλέτο του Θεάτρου της Σκάλας του Μιλάνου

Μια πανδαισία καλλιτεχνικής έκφρασης
Η παράσταση χωρίζεται σε δύο αυτόνομες πράξεις. Η πρώτη πράξη, βασισμένη στην κωμωδία του Σαίξπηρ, μας οδηγεί σε έναν κόσμο με νεράιδες και ξωτικά, μυστήρια και μαγείες, παρουσιάζοντας τις ερωτικές μηχανορραφίες τεσσάρων ζευγαριών που αναζητούν την ευτυχία. Η δεύτερη πράξη είναι η αποθέωση της γαμήλιας τελετής με μια σκηνή απ’ ευθείας από το 19ο αιώνα, η οποία δημιουργήθηκε για να αναδείξει τις ικανότητες του μπαλέτου και φυσικά των σολίστ.
Χορογραφία Τζορζ Μπαλανσίν
Με τη χορωδία και την ορχήστρα του Θεάτρου της Σκάλας και Μουσική Διεύθυνση Νιρ Καμπαρέτι
Cast :
Alessndra Ferri Τιτάνια
Roberto Bolle Όμπερον
Η παράσταση είναι του 2007 και διαρκεί 104 λεπτά

Οι πειρασμοί μιας μαγικής και γοητευτικής ιστορίας

Από την πρώτη κιόλας παράσταση, στα τέλη του 16ου αιώνα, το “ Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας” του Ουίλιαμ Σαίξπηρ αποτέλεσε ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για πολλούς καλλιτέχνες, οι οποίοι, στους αιώνες που ακολούθησαν και με ποικίλες μορφές έκφρασης, εμπνεύσθηκαν από τα θέματα και τα σκηνικά του. Όπως ήταν φυσικό, τα θέλγητρα της κωμωδίας του μεγάλου Άγγλου συγγραφέα δεν μπορούσαν να μην προσελκύσουν τους ανθρώπους του μπαλέτου.
Ήδη το 1876 ο Μαριούς Πετιπά δημιούργησε μια έκδοση με μια μόνο πράξη για μια ιδιωτική παράσταση στα θερινά ανάκτορα του τσάρου στο Πέτερχοφ. Εκτός από τη μουσική του Μέντελσον. Ο μεγάλος χορογράφος αξιοποίησε και ορισμένα κομμάτια του Ρώσου συνθέτη Λούντβιχ Μίνκους.
Η γοητεία που ασκούν οι μάγοι και οι νεράιδες ενέπνευσε και τον Μιχαήλ Φακίν, ο οποίος ανέβασε στην Αγία Πετρούπολη την περίοδο 1905 – 1906 μια παράσταση βασισμένη στο ίδιο θέμα.
Από το 1964 μέχρι το 2001 ακολούθησαν πάρα πολλές παραστάσεις με μεταφορά της κωμωδίας του Σαίξπηρ σε μπαλέτο, στα μεγαλύτερα θέατρα της δύσης. Όλες όμως αυτές οι παραστάσεις ήταν εντελώς ξένες από εκείνη του Μπαλανσίν, η οποία παραμένει μοναδική ως προς το σενάριο και τις μουσικές και χορογραφικές επιλογές.
Το μπαλέτο με τη χορογραφία του Ζόρζ Μπαλαντίν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη το 1962. Η μεταφορά ενός αριστουργήματος της παγκόσμιας δραματουργίας σε αυτή τη μορφή τέχνης ήταν μια από τις πιο επιτυχημένες προσπάθειες.
Η διάσημη κωμωδία του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, από την οποία είναι εμπνευσμένο το μπαλέτο, είχε γνωρίσει τεράστια επιτυχία τον 19ο αιώνα και ένα από τους παράγοντες της επιτυχίας αυτής ήταν η μουσική επένδυση του Φέλιξ Μέντελσον.
Για την παράσταση του ο Μπαλανσίν αποφάσισε να χρησιμοποιήσει αυτές και άλλες συνθέσεις του μεγάλου Γερμανού μουσουργού. Σήμερα, μετά την απόλυτη επαναφορά του φανταστικού είδους, η ιστορία έχει επανέλθει στην επικαιρότητα. Έτσι θα απολαύσετε τη χορογραφία του Μπαλανσίν στην παράσταση του θεάτρου της Σκάλας του Μιλάνου.
Η εκδοχή αυτή του “Ονείρου Καλοκαιρινής Νύχτας” μαγνητοσκοπήθηκε ζωντανά στο θέατρο της Σκάλας του Μιλάνου το Φεβρουάριο του 2007 και διοργανώθηκε σε συνεργασία με το Rai Trade. Για την παράσταση της χορογραφίας του Τζορζ Μπαλανσίν, το Μπαλέτο του θεάτρου αξιοποίησε τους καλύτερους χορευτές του.
Η παράσταση χωρίζεται σε δύο αυτόνομα μέρη που μπορούν να παρουσιαστούν και ανεξάρτητα. Η Α΄ Πράξη βασισμένη στην κωμωδία του Σαίξπηρ, μας οδηγεί σε ένα κόσμο με νεράιδες και ξωτικά, μυστήρια και μαγείες, παρουσιάζοντας τις ερωτικές μηχανορραφίες τεσσάρων ζευγαριών που αναζητούν την ευτυχία.
Η Β΄ Πράξη είναι η αποθέωση της γαμήλιας τελετής με μια σκηνή απευθείας από τον 19ο αιώνα, η οποία δημιουργήθηκε για να αναδείξει τις ικανότητες του μπαλέτου και, φυσικά, των σολίστ. Στο πα ντε ντε εμφανίζεται ένα ζεύγος χορευτών που δεν είχε πάρει μέρος στην Α΄ Πράξη.
Το μπαλέτο παρουσιάζει σημαντικές τεχνικές και οργανωτικές δυσκολίες, καθώς το καστ περιλαμβάνει δύο τραγουδιστές, τη Χορωδία και – όπως άλλες κλασικές παραστάσεις – τους μαθητές της Σχολής Χορού του Θεάτρου.


Η υπόθεση του έργου

Πράξη Α΄
Με τη συνοδεία του Ouverture Op. 21 προβάλλονται οι τίτλοι έναρξης της παράστασης και οι εικόνες των πρωταγωνιστών. Η πρώτη σκηνή μάς μεταφέρει σε ένα μαγεμένο δάσος που παίρνει αμέσως ζωή από τους στροβιλισμούς αερικών και κοριτσιών – πεταλούδων. Το ξωτικό Πουκ με γοργά και αποφασιστικά βήματα μπαίνει στο χορό. Με μια γρήγορη αλληλουχία εισόδων και εξόδων παρουσιάζονται οι πρωταγωνιστές. Έτσι, παίρνουμε μια πρώτη γεύση από τις ερωτικές αντιζηλίες που χαρακτηρίζουν την Α΄ Πράξη του μπαλέτου.
Η Ελένη, ερωτευμένη χωρίς ανταπόκριση με τον Δημήτριο, εκφράζει την απελπισία της. Ο Όμπερον, βασιλιάς των ξωτικών και η σύντροφός του Τιτάνια διεκδικούν ένα αγόρι, ένα μικρό υπηρέτη. Μια ομάδα τεχνιτών κάνει μια σύντομη εμφάνιση. Στη συνέχεια ανεβαίνουν στη σκηνή ο Θησέας, δούκας των Αθηνών και το πρώτο ζευγάρι ερωτευμένων νέων (Ερμία και Λύσανδρος). Τους ακολουθεί ο Δημήτριος που είναι ερωτευμένος (χωρίς ανταπόκριση) με την Ερμία. Ο Δημήτριος έχει να αντιμετωπίσει τόσο την Ελένη, που θα κάνει τα πάντα για να τον απομακρύνει από την Ερμία, όσο και τον Λύσανδρο που διεκδικεί την αγαπημένη του. Μένοντας μόνη στο κέντρο της σκηνής, η Ελένη περικυκλώνεται από ξωτικά που χορεύουν γύρω της. Όταν η νέα επιστρέφει πίσω στα παρασκήνια, τα ξωτικά σιγά – σιγά αποκοιμούνται.
Με ήρεμες κινήσεις εμφανίζονται και πάλι τα πέντε κορίτσια – πεταλούδες που καλούν στη σκηνή τον Πουκ. Στα διαμερίσματα της Τιτάνια, η Βασίλισσα των ξωτικών είναι καθισμένη στο κρεβάτι της και έχει στο πλευρό της το αγόρι που διεκδικούσε από τον Όμπερον. Η Τιτάνια αρχίζει ένα ντουέτο με τον Καβαλιέρο της. Ο Πουκ, ο οποίος θέλει να απαγάγει το αγόρι και να το οδηγήσει στην στον Όμπερον, προσπαθεί να επέμβει μια πρώτη φορά, αλλά τον απομακρύνουν. Οι δώδεκα νεράιδες σχηματίζουν έναν κύκλο με χαριτωμένες κινήσεις. Το ντουέτο Τιτάνια – Καβαλιέρου συνεχίζεται με χάρη και δυναμισμό. Ο χορός σταματά και γίνεται μια νέα προσπάθεια επέμβασης του Πουκ. Οι νεράιδες όμως τον διώχνουν και πάλι.
Στο βασίλειο του Όμπερον, ανάμεσα σε ξωτικά και πεταλούδες, ο Βασιλιάς των ξωτικών, θέλοντας φυσικά να πάρει πίσω το αγόρι, εκφράζει την οργή του για την ανυπακοή της Τιτάνια και την πρόθεσή του να εκδικηθεί, με ένα δυνατό σόλο. Σε αυτή τη σκηνή ο Μπαλανσίν αναδεικνύει τις ικανότητες του άνδρα χορευτή με δύσκολα βήματα, δυναμικές πιρουέτες, εντρεσά και ζετέ.
Στη συνέχεια, αφού τους απομακρύνει όλους, ο Όμπερον καλεί με ένα κόρνο τον Πουκ και του ζητάει να βρει το μαγικό άνθος που είχε χτυπηθεί από ένα βέλος του έρωτα. Ο χυμός του άνθους, αν στάξει στα μάτια κάποιου που κοιμάται, έχει τη δύναμη να ανάψει τη σπίθα του έρωτα για τον πρώτο άνθρωπο που θα δει όταν ξυπνήσει. Το ξωτικό ξεκινά με επανειλημμένα και μεγάλα ζετέ που συμβολίζουν το μακρύ και δύσκολο ταξίδι της αναζήτησης. Αφού βρίσκει το άνθος, επιστρέφει στον κύριό του που εκφράζει την μεγάλη του ικανοποίηση.
Τα αποτελέσματα του μαγικού άνθους αποκαλύπτονται στην επόμενη σκηνή. Πρώτο εμφανίζονται η Ερμία και ο Λύσανδρος, ευτυχισμένοι και ερωτευμένοι. Στη συνέχεια, με ένα ωραίο ντουέτο, η Ελένη απωθείται από τον Δημήτριο, ο οποίος είναι ερωτευμένος με την Ερμία. Για να επαναφέρει την αρμονία στα ζεύγη, ο Όμπερον παραδίδει στον Πουκ το μαγικό άνθος. Το ξωτικό όμως περιπλέκει κατά λάθος ακόμη περισσότερο την κατάσταση, κάνοντας τον Λύσανδρο να ερωτευτεί την Ελένη.
Τα δύο ζευγάρια έχουν πλέον σπάσει. Η Ελένη χορεύει απελπισμένη. Οργισμένος ο Όμπερον καλεί τον Πουκ, ο οποίος μαγεύει και πάλι τον Δημήτριο για να ερωτευτεί την Ελένη. Το ένα ζευγάρι λοιπόν έχει επανενωθεί. Ο Λύσανδρος όμως εξακολουθεί να είναι ερωτευμένος με την Ελένη και κυνηγάει τον Δημήτριο με το ξίφος.
Πίσω στο παλάτι της, η Τιτάνια νανουρίζεται από τους αέρινους χορούς των συνοδών της και αποκοιμιέται. Η συνοδεία απομακρύνεται σιωπηλά και το κρεβάτι της σε σχήμα κοχυλιού περιστρέφεται. Η Ερμία κάνει μια ορμητική είσοδο και διανύει με μεγάλα βήματα και άλματα τη σκηνή σε ένα δραματικό σόλο, εκφράζοντας τα αβάσταχτα βάσανα του έρωτα.
Σειρά έχουν τώρα οι πέντε τεχνίτες. Φτάνοντας στο κέντρο της σκηνής, προσπαθούν να στήσουν το κουκλοθέατρό τους για μια παράσταση. Επεμβαίνει όμως, όπως πάντα, ο ενοχλητικός Πουκ για να τους εμποδίσει. Το ξωτικό Πουκ, για να διασκεδάσει, μαγεύει ένα από τους τεχνίτες, τον υφαντή Πάτο, μεταμορφώνοντας το κεφάλι του σε κεφάλι γαϊδάρου. Οι υπόλοιποι τεχνίτες, ταραγμένοι, τον εγκαταλείπουν στα χέρια του Πουκ.
Στο δωμάτιό της η Τιτάνια ακόμη κοιμάται. Ο Όμπερον, που θέλει να πάρει επί τέλους την εκδίκησή του, τη μαγεύει με το μαγικό άνθος και αποχωρεί από τη σκηνή. Στο δωμάτιο καταφθάνει ο Πουκ με τον Πάτο. Το ξωτικό βάζει τον υφαντή, τον οποίο έχει μεταμορφώσει σε γάιδαρο, να καθίσει στα πόδια του κρεβατιού της Βασίλισσας και αποχωρεί. Όταν η Τιτάνια ξυπνάει, αντιλαμβάνεται την παρουσία του Πάτου και, υπό την επιρροή των μαγικών, τον ερωτεύεται αμέσως. Τον στολίζει με ένα στεφάνι από λουλούδια και ακολουθεί ένα κωμικό αλλά και τρυφερό ντουέτο μαζί του.

Βρισκόμαστε και πάλι στο μαγεμένο βασίλειο του δάσους. Μέσα σε καπνούς και συνοδευόμενη από μια ομάδα φοβερών σκύλων, μπαίνει στη σκηνή με ένα τόξο στο χέρι η Βασίλισσα των Αμαζόνων Ιππολύτη. Σε αυτή τη μεγάλη σκηνή κυριαρχούν οι γρήγορες εναλλαγές εισόδων και εξόδων με την εμφάνιση της Ιππολύτης που παρεμβαίνει με τα φουετέ της. Ο Δημήτριος και ο Λύσανδρος μονομαχούν με τα ξίφη στο χέρι. Η Ελένη και η Ερμία τσακώνονται κι αυτές. Στη συνέχεια εξαντλημένες, ξαπλώνουν και αποκοιμούνται στις δύο άκρες της σκηνής.
Επιτέλους ο Πουκ καταφέρνει να πάρει και πάλι τον έλεγχο της κατάστασης. Κοιμίζει και τους δύο νέους και τους βάζει δίπλα στις συντρόφους τους, σχηματίζοντας έτσι τα αρχικά ζευγάρια. Επειδή ο Λύσανδρος είναι ακόμη ερωτευμένος με την Ελένη, πρέπει να χρησιμοποιηθεί ξανά το μαγικό άνθος. Όταν ο Όμπερον και ο Πουκ απομακρύνονται, μπαίνουν στη σκηνή η Τιτάνια και ο Πάτος. Η Βασίλισσα ξαπλώνει στο κρεβάτι της και αποκοιμιέται, ενώ ο Πάτος κάθεται ήσυχος στο έδαφος. Ο Όμπερον πλησιάζει τότε τη Βασίλισσα και κουνάει μπροστά από το πρόσωπό της το μαγικό άνθος. Η Τιτάνια ξυπνάει πάλι και βλέπει πρώτο τον Όμπερον. Τα μαγικά έχουν αποτέλεσμα, και οι δύο τους αγκαλιάζονται. Η Βασίλισσα αντιλαμβάνεται την παρουσία του Πάτου και τον απομακρύνει με αποστροφή. Ο υφαντής παίρνει ξανά την ανθρώπινη όψη του και επιστρέφει ευτυχής στους συντρόφους του. Η Τιτάνια παραχωρεί το αγόρι στον Όμπερον, και η αρμονία επανέρχεται και σε αυτό το ζευγάρι που αφήνει τη σκηνή.
Σε πομπή κάνουν την εμφάνισή τους ο Θησέας, η Ιππολύτη και ο Βασιλιάς των ξωτικών του αέρα για να ξυπνήσουν τα δύο ζευγάρια των ερωτευμένων και να δώσουν το σύνθημα για τις προετοιμασίες του γάμου με χαρούμενα τραγούδια. Οι ίδιοι οι δούκες των Αθηνών, παραμερίζοντας τις παλιές διαφορές τους, αποφασίζουν να παντρευτούν. Η Ελένη και η Ερμία συμφιλιώνονται, και ο Λύσανδρος με τον Δημήτριο δίνουν τα χέρια. Η πράξη κλείνει με μεγαλοπρεπές φινάλε.

Πράξη Β΄
Η Αυλαία ανοίγει υπό τις νότες του φημισμένου Γαμήλιου Εμβατηρίου του Μέντελσον. Το χορευτικό σώμα – ζεύγη με χρυσαφί κοστούμια – εμφανίζεται με χαρούμενους χορούς. Κάνουν την είσοδό τους η Ιππολύτη και ο Θησέας συνοδευόμενοι από τους τέσσερις νέους. Σε μια κομψή ημικυκλική παράταξη, τα τρία ζευγάρια χορεύουν με συντονισμένα βήματα.
Η ορχήστρα εκτελεί το πρώτο κομμάτι (Allegro) της Συμφωνίας για έγχορδα αριθ. 9. Με αυτή τη μουσική, έξι ζεύγη χορευτών χορεύουν ένα ντιβερτισμάν που εισάγει την επόμενη σκηνή. Το πα ντε ντε που ακολουθεί, όπου συμμετέχουν δύο πρόσωπα που δεν είχαν παρουσιαστεί νωρίτερα στην παράσταση, είναι σαφές δείγμα καινοτόμου προσέγγισης του γκραν πα ντε ντε της κλασικής παράδοσης.
Φτάνει η ώρα για το μεγάλο φινάλε με ένα ζωηρό ομαδικό χορό. Το κομψό χορευτικό σώμα εκτελεί τρεις παραλλαγές με αυξανόμενη δυσκολία για τον Θησέα και την Ιππολύτη. Στο τέλος συμμετέχουν όλοι οι ερμηνευτές σε μια πραγματική αποθέωση έως την έξοδο των νεόνυμφων από τη σκηνή. Εμφανίζονται και πάλι τα ξωτικά και οι πεταλούδες. Καταφθάνουν επίσης ο Όμπερον και η Τιτάνια. Η πομπή φέρνει φτερωτου΄ς μανδύες στο ζευγάρι, που αποχωρεί με ευγενείς χειρονομίες. Πέφτει και πάλι η νύχτα. Πυγολαμπίδες και νεράιδες περιβάλλουθν τον Πουκ, ο οποίος, πριν ανέβει ψηλά στον ουρανό, καθαρίζει με μια σκούπα τη σκηνή από τα υπολείμματα των ονείρων.