Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών English version
 1ος Κύκλος Λογοτεχνικων Σεμιναρίων 1999 - 2000 
 
 

«Ο Φραντς Κάφκα και η δίκη της λογοτεχνίας»

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι το τσεκούρι 
που σπάζει την παγωμένη θάλασσα μέσα μας 
Φραντς Κάφκα 

Οι παράξενες και ανησυχητικές του ιστορίες σημάδεψαν την λογοτεχνία του 20ου αιώνα και επηρέασαν δεκάδες συγγραφείς μέχρι τις μέρες μας. 

Ο Φραντς Κάφκα γεννήθηκε το 1883 στην Πράγα (σήμερα στην Τσεχία τότε όμως μέρος της Αυστρίας) από Γερμανόφωνες Εβραίους γονείς. Ήταν ένας ντροπαλός και ευαίσθητος άντρας που έζησε το περισσότερο χρόνο της ζωής του κοντά στην οικογένειά του. Σπούδασε νομικά στο Γερμανικό Πανεπιστήμιο της Πράγας και δούλεψε σε μια ασφαλιστική εταιρία. Μπορούσε να γράφει μόνον τα βράδια. 

Μερικές ιστορίες του δημοσιεύτηκαν το 1909 όταν ήταν 26 ετών. Το καλοκαίρι του 1912 έγραψε τα διηγήματα "Η Κρίση" και "Η Μεταμόρφωση" οι οποίες και τον καθιέρωσαν ως σημαντικό συγγραφέα. "Η Μεταμόρφωση", η πιο διάσημη ιστορία του, περιγράφει την περίπτωση ενός νεαρού άντρα που ένα πρωινό ξυπνάει μεταμορφωμένος σε μια τεράστια κατσαρίδα. 

Οι πιο πολλές του ιστορίες διαδραματίζονται σε ένα ασφυκτικό κλειστό σύμπαν όπου ο χρόνος συμπιέζεται και όπου επαναλαμβάνεται ένα κοινό θέμα: το μοναχικό θύμα που καταδικάζεται για ένα έγκλημα που δεν έκανε ποτέ. Αυτό το θέμα αναπτύσσεται περισσότερο στο περίφημο μυθιστόρημά του "Η Δίκη". Εδώ ο πρωταγωνιστής σύρεται σε μια δίκη χωρίς να γνωρίζει γιατί κατηγορείται και τελικά εκτελείται. Με το βιβλίο αυτό αρχίζει η δίκη της λογοτεχνίας. Μια λογοτεχνία ζοφερή, προφητική και αποκαλυπτική, μια γραφή που βυθίζεται στο έρεβος της ανθρώπινης ύπαρξης. Ένα βιβλίο που αντί να ριχτεί στην πυρά, όπως το καταδίκασε ο συγγραφέας του, θα αθωωθεί πανηγυρικά αποτελώντας υπόδειγμα προς συμμόρφωση στον δυτικό λογοτεχνικό Κανόνα. 

Τα ημιτελή και αποσπασματικά έργα του Κάφκα επικυρώνουν την αγωνία ολόκληρου του εικοστού αιώνα Δημιουργούν εικόνες που για πρώτη φορά εικονογραφούν τα δεδομένα του καινούργιου πολιτισμού : τη δίκη, τον πύργο, τους μηχανισμούς βασανισμού, το ανθρώπινο σκαθάρι, τον πεινασμένο καλλιτέχνη. Μέσα σε αυτά τα οραματιστικά σύμβολα συμπυκνώνονται τα συνεχή διλήμματα: γραφειοκρατία και απανθρωπιά, κεφάλαιο και εκμετάλλευση της ανθρώπινης ψυχής, πατριαρχία ενάντια στην ελεύθερη σκέψη. Άλλωστε ο όρος καφκικό έχει ήδη κατοχυρωθεί ως ορολογία για εκείνα τα έργα τέχνης που τα χαρακτηρίζει κάτι παράξενο, ασυνήθιστο και παράλογο. 

Το 1924, λίγο πριν τον θάνατό του από φυματίωση, ο Κάφκα έδωσε οδηγίες στον φίλο του και συγγραφέα Μαξ Μπροντ να κάψει τα γραπτά του, πράγμα που δεν έκανε ο Μπροντ προς όφελος της λογοτεχνίας.

 

Έργα του Κάφκα στα ελληνικά :

"Η Μεταμόρφωση"

"Η Δίκη"

"Ο Πύργος"

"Αμερική"

"Αφορισμοί"

"Γράμματα στην Μίλενα"

"Στο Υπερώο"

"Η απόρριψη", "Ένας αγροτικός γιατρός", "Η αποικία των τιμωρημένων" κ.ά διηγήματα.

(Τα έργα του κυκλοφορούν από πολλούς διαφορετικούς εκδοτικούς οίκους)

 

Ταινίες και θέατρο :

Πολλά έργα του Κάφκα διασκευάστηκαν για το θέατρο. Ο Ρομάν Πολάνσκι ανέβασε στο Παρίσι την "Μεταμόρφωση" όπου και πρωταγωνιστούσε. Το ίδιο και ο Δημήτρης Ποταμίτης στην Ελλάδα. Επίσης ο Αλέξης Σολομός ανέβασε τη "Δίκη" και τον "Πύργο". 

Σε ταινίες γυρίστηκαν κυρίως τα μυθιστορήματά του. Υπάρχουν παραγωγές τσέχικες, γερμανικές, νοτιοαμερικάνικες. Ξεχωρίζουν : 

"Η Δίκη" (1963) σε σκηνοθεσία Όρσον Ουέλες με τους Άντονι Πέρκινς, Ζαν Μορό και Όρσον Ουέλες. 

"Η Δίκη" (1993) σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Χιου Τζόουνς και σενάριο Χάρολντ Πίντερ. Με τους Κάιλ Μακ Λάχαν, Άντονι Χόπκινς, Τζέισον Ρόμπαρτς.  

επιστροφή

Κορυφή Σελίδας
 

 

Ν. Νικολάου 20, 621 24 Σέρρες - Τηλ. (2321) 098550-5 - Fax : (2321) 058015