Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών English version
 1ος Κύκλος Λογοτεχνικων Σεμιναρίων 1999 - 2000 
 
 

«Μαρσέλ Προυστ : Αναζητώντας τον χαμένο...τόμο»

Για χρόνια πλάγιαζα νωρίς. Μερικές φορές, μόλις έσβηνα το κερί, τα μάτια μου έκλειναν τόσο γρήγορα, ώστε δεν πρόφταινα ν' αναλογιστώ: “Με παίρνει ο ύπνος"… 
(Η αρχή του Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο) 

Ο Γάλλος μυθιστοριογράφος Μαρσέλ Προυστ ταύτισε τη ζωή και το έργο του. Ήδη από το μέσα του 1890 άρχισε να προετοιμάζεται για το μεγαλύτερο ίσως μυθιστόρημα του 20ου αιώνα: Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο. Όταν ήταν τριάντα χρονών έβαλε τα θεμέλια της θεωρητικής βάσης του μελλοντικού του μυθιστορήματος με το Ενάντια στον Σαιντ Μπεβ που έλεγε ότι η τέχνη του μυθιστοριογράφου θα έπρεπε να οδηγεί στην αποκάλυψη του παρελθόντος του ήρωα-συγγραφέα και του κρυμμένου του εαυτού. Αρκετά στοιχεία του Αναζητώντας θα βρεθούν και στο αμέσως επόμενο έργο του το Ζαν Σαντέιγ. 

Ύστερα από μια περίοδο έντονης κοσμικής ζωής στα σαλόνια του Παρισίων, απομονώθηκε στο δωμάτιό του και άρχισε να γράφει το Αναζητώντας από το 1909-1912 και από τότε το διόρθωνε συνεχώς και το επέκτεινε φθάνοντας στους εννέα τόμους. Όταν εμφανίσθηκε ο πρώτος τόμος το 1913 δεν έχαιρε κάποιας ενθουσιώδους υποδοχής. Ο δεύτερος τόμος το 1919 κέρδισε το Βραβείο Γκονκούρ. Ακολούθησαν και οι άλλοι τόμοι όμως ο συγγραφέας δεν πρόλαβε να δει και τους τελευταίους τυπωμένους αφού πέθανε πολύ νέος από πνευμονία. 

Το Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο είναι το μυθιστόρημα που συνδέει το κλασσικό μυθιστόρημα του 19ου αιώνα με τον μοντερνισμό του 20ου. Κυρίαρχος ρόλος στο έργο είναι το αφηγηματικό "εγώ". Ο αφηγητής ήρωας αναρωτιέται ποιος είναι και πού βρίσκεται, καθώς αφυπνίζεται με κόπο. Προσπαθεί να αναπλάσει τη ζωή του με την ανάμνηση δωματίων και σπιτιών που γνώρισε παλαιότερα. Απελευθερώνονται τότε αθέλητα οι πιο κρυφές αναμνήσεις του, που ζωντανεύουν μια ζωή απλή, κοινή, γεμάτη όμως προσωπικά δράματα. Προσμονές και απογοητεύσεις : λατρεία και στέρηση της μητέρας, παρουσία και αργότερα θάνατος της γιαγιάς, ανακάλυψη του έρωτα, της ζήλιας, της απουσίας και της εξαφάνισης του αγαπημένου προσώπου, γνωριμίες με τους κόσμους της τέχνης, της αριστοκρατίας, διαστροφές, σνομπισμός και κοσμικότητας, λύτρωση μέσα από την τέχνη.

Ο αφηγητής θέλει να γίνει συγγραφέας και αναβάλλει συνεχώς το γράψιμο, αναζητώντας το θέμα του βιβλίου που θα γράψει. Το ανακαλύπτει στο τέλος της αφήγησης μέσα από τις αναμνήσεις που τη συνθέτουν. Κι έτσι η αναζήτηση ταυτίζεται με τη γραφή του βιβλίου: ο χαμένος χρόνος ξανακερδίζεται. Η τεράστια αυτή σύνθεση που καλύπτει την πολιτική και κοινωνική ζωή της Γαλλίας από το 1870 ως το 1922 περίπου, έχει όλα τα στοιχεία μια μυθιστορηματικής βιογραφίας αλλά υποτάσσεται σε μια αυστηρή αφηγηματική τεχνική κι ένα ύφος που, στον Προυστ, ορίζεται από τη χρήση της μεταφοράς. 

Το έργο του Προυστ σχολιάζεται καθώς γεννιέται. Γιατί είναι μαζί αυτοβιογραφία, μυθιστόρημα, δοκίμιο. Το έργο του έχει προκαλέσει ένα τεράστιο αριθμό από αναλυτικές εργασίες και συνθετικές μελέτες επιβεβαιώνοντας έτσι τη σημασία ενός μυθιστορήματος που μπορεί να θεωρηθεί το πιο σημαντικό του αιώνα. 

Το έργο του Μαρσέλ Προυστ έχει αναλάβει να επανεκδώσει και να ολοκληρώσει το Γαλλικό Ινστιτούτο στην Ελλάδα. Ήδη κυκλοφορούν οι τρεις πρώτοι τόμοι. Η σειρά του έργου έχει ως εξής : 

Από τη μεριά του Σουάν

Στον ίσκιο των ανθισμένων κοριτσιών

Η μεριά του Γκερμάντ

Σόδομα και Γόμορρα

Η φυλακισμένη

Η εξαφάνιση της Αλμπερτίν

Ο ξανακερδισμένος χρόνος  

επιστροφή

Κορυφή Σελίδας
 

 

Ν. Νικολάου 20, 621 24 Σέρρες - Τηλ. (2321) 098550-5 - Fax : (2321) 058015