Συγγραφέας του μήνα

Τριανταφύλλου Σώτη

Bιογραφικό σημείωμα

Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1957 και πέρασα τα παιδικά μου χρόνια στην οδό Πατησίων. Μέχρι το πραξικόπημα του 1967 ήμουν εκστατικά ευτυχισμένη. Έπειτα δεν ήμουν. Αποφοίτησα από το Αρσάκειο Ψυχικού όπου υπέφερα από τις ελληνοχριστιανικές αξίες και την καταπίεση. Στη συνέχεια σπούδασα φαρμακευτική και γαλλική φιλολογία στο πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου δεν έμαθα σχεδόν τίποτα. Το πανεπιστήμιο ήταν λέσχη συζητήσεων και φωνασκιών. Έκανα διδακτορικές σπουδές στην αμερικανική ιστορία και στην ιστορία της αμερικανικής πόλης στο Παρίσι και στη Νέα Υόρκη. Έχω γράψει επτά μυθιστορήματα, τρεις νουβέλες, διηγήματα και δοκίμια. Εργάστηκα (πάρα πολύ σκληρά) ως δημοσιογράφος, μεταφράστρια, καθηγήτρια ιστορίας του κινηματογράφου και καθηγήτρια αμερικανικής ιστορίας σε λύκειο του Νότιου Μπρονξ. Φέτος κλείνω 32 χρόνια δουλειάς` μάλλον πρέπει ν΄ αρχίσω να σκέφτομαι τη σύνταξη. Ζω στην Αθήνα και στο Παρίσι. Περνάω μερικούς χειμώνες στη Νέα Υόρκη. Νομίζω ότι το καλύτερο βιβλίο που έχω γράψει είναι το «Αλμπατρος»: εξάλλου, είναι, με τον τρόπο του, το πιο αυτοβιογραφικό. Το επόμενο βιβλίο, με τίτλο «Κινέζικα κουτιά», θα κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο από τις εκδόσεις Πατάκη. Πρόκειται για ένα σύντομο μυθιστόρημα γεμάτο εγκλήματα` ίσως γράφω για φόνους για να μην κάνω φόνο στην πραγματικότητα.



Εργογραφία

ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΕΜΟΙΑΖΑΝ ΜΕ ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ, Εκδόσεις Αιγόκερως, 1988

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, 1989

ΤΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΤΡΕΝΟ ΣΤΟ ΣΤΙΛΓΟΥΕΛ, Εκδόσεις Δελφίνι, 1991

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1976-1992, Εκδόσεις Αιγόκερως, 1993

ΑΛΦΑΜΠΕΤ ΣΙΤΥ, Εκδόσεις Δελφίνι, 1993

ΣΑΒΒΑΤΟ ΒΡΑΔΥ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, Εκδόσεις Πόλις, 1996

ΑΥΡΙΟ, ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΧΩΡΑ, Εκδόσεις Πόλις, 1997

Ο ΥΠΟΓΕΙΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ, Εκδόσεις Πόλις, 1998

Η ΜΑΡΙΟΝ ΣΤ΄ ΑΣΗΜΕΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΔΑΣΗ, Εκδόσεις Πατάκη, 1999

ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΩΝ ΜΟΛΥΒΙΩΝ, Εκδόσεις Πατάκη, 2000

ΦΤΩΧΗ ΜΑΡΓΚΟ, Εκδόσεις Πατάκη, 2001

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΑΣΚΑ, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2002

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ (μαζί με ΗΛΙΑ ΙΩΑΚΕΙΜΟΓΛΟΥ), Εκδόσεις Πατάκη 2003

ΑΛΜΠΑΤΡΟΣ, Εκδόσεις Πατάκη, 2003

ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟ ΞΗΜΕΡΩΜΑ, Εκδόσεις Ιανός, 2003

Η ΦΥΓΗ, Εκδόσεις Μελάνι, 2004

Η ΣΥΓΧΩΡΕΣΗ, Εκδόσεις Πατάκη, 2005



O κόσμος της Μόλλυ Γιάρρροου

Αν και το μυθιστόρημα έχει τον τίτλο «Αλμπατρος» -- από το όνομα ενός τεράστιου, ωκεάνιου πουλιού θα μπορούσε να ονομάζεται «Ο κόσμος της Μόλλυ Γιάρροου», ή «Ο κόσμος του Έντμουντ Μάθιουσελντ», του βαρονέτου από το Νόρφολκ ο οποίος αρνείται τη χλιδή, και κατά τη γνώμη του τη θανάσιμη ανία και την κενότητα της ζωής της βρετανικής αριστοκρατίας, και γίνεται «ταξικός αποστάτης». Έτσι τουλάχιστον θα τον χαρακτηρίσουν με αποτροπιασμό «οι δικοί του» - οι τιτλούχοι και αργόσχολοι πατρίκιοι - που θα κοκκινίσουν από ντροπή μιας και ένας καθ΄ όλα προικισμένος φοιτητής του Κέιμπριτζ, ένας ευγενής, καταντάει φιλεργατικός και περνάει στην «άλλη όχθη». Ο κόσμος της Μόλλυ Γιάρροου είναι το βικτωριανό Λονδίνο, μια τυρβώδης μητρόπολη σε πλήρη άνθηση αν την κοιτάξεις από τη σωστή μεριά, δηλαδή από την περιοχή νότια του Τάμεση προς τη βόρεια και μια Βαβυλώνα, ένας τόπος φτώχειας, αρρώστιας και εκμετάλλευσης, αν την κοιτάξεις αντίστροφα. Το «Αλμπατρος» είναι η ιστορία του Λονδίνου και ειδικά μιας φτωχογειτονιάς, όπου τα μίση, τα πάθη, τα φτηνά ποτά και τα φτηνά παιχνίδια συναρμολογούν ένα σκηνικό εξαθλίωσης, αλλά και ελπίδας, και ελευθερίας: η Μόλλυ θέλει να διασχίσει το ποτάμι, όχι μονάχα για να δει τις ωραίες, ήσυχες, δεντροφυτεμένες συνοικίες, αλλά, κυρίως, για να ξεφύγει απ΄ τη μοίρα μιας μοδίστρας ή μιας εργάτριας σπιρτοποιείου` για να γλιτώσει από τον πρόωρο θάνατο της μολυβδίασης, από την άχαρη ζωή μιας πολύτεκνης νοικοκυράς που πλένει τα παιδιά της σ΄ ένα βαρέλι στην αυλή. Γύρω από τη Μόλλυ, οργανώνεται μια ολόκληρη χορογραφία της φτώχειας σε μια συνοικία γεμάτη αποθήκες, βυρσοδεψεία και καπηλειά το Μπέρμοντζι κι όπου η Μόλλυ φαίνεται, άθελά της, σαν ξωτικό: είναι ένα παιδί με αλλόκοτη ανεξαρτησία κι εξ ίσου αλλόκοτα κόκκινα μαλλιά, που φέρνουν τον πάστορα σε απόγνωση, μιας και πιστεύει πως πρόκειται για τις φλόγες της Κόλασης. Στον κόσμο της Μόλλυ, ανήκει ένας μάλλον αξιαγάπητος μεθύστακας ο μπαμπάς Γιάρροου μια δυστυχισμένη μάνα, κι ένα σωρό αδέρφια, το καθένα απ΄ τα οποία ακολουθεί τη δικιά του μελαγχολική και μαζί μεγαλειώδη τύχη. Τέλος, στον κόσμο της Μόλλυ ανήκει ο Μπέρτι, ένα παιδί μ΄ ένα γάιδαρο, που πουλάει σπίρτα στο δρόμο. Ο Μπέρτι έχει μονάχα ένα όνειρο: να φωτογραφίσει νεράιδες. Κι ίσως κι ένα άλλο: να δει τη Μόλλυ ευτυχισμένη` για τον Μπέρτι, η Μόλλυ αξίζει περισσότερα απ΄ όσα έχει.
Παράλληλα με τον κόσμο της Μόλλυ στο Μπέρμοντζι, που ζει με ρεβυθόσουπα και με το φόβο πως ο Τζακ ο Αντεροβγάλτης θα περάσει τη γέφυρα, με την υποψία πως ένας ακόμα Ανθρωπος-Ελέφαντας θα ξεφυτρώσει από μια πολυμελή, πεινασμένη οικογένεια, υπάρχει ο κόσμος του Έντμουντ Μάθιουσελντ, ο κύκλος της επαρχιακής αριστοκρατίας, της δεμένης με τη γη, την περιουσία, τους τίτλους ευγενείας, τα φονικά χόμπυ όπως το κυνήγι της αλεπούς και τα απλώς βαρετά χόμπυ, όπως το κροκέ και το μπριτζ. Ο κόσμος των Μάθιουσελντ, που περιγράφεται σε αντίστιξη μ΄ εκείνον των Γιάρροου, δείχνει, αναπόφευκτα, με ποιου το μέρος είμαστε, αν και ακούσια: είμαστε με το μέρος των φτωχών, παρ΄ όλο που το βιβλίο δεν υποστηρίζει πως «οι φτωχοί» είναι αθώα θύματα` η χοντροκεφαλιά τους είναι καμιά φορά τέτοια που θέλεις να τους σπάσεις το κεφάλι.
Όπως η Μόλλυ επαναστατεί εναντίον της μοίρας της, έτσι και ο Έντμουντ επαναστατεί εναντίον της υποκρισίας, της συναισθηματικής αναπηρίας και της αδυσώπητης σκληρότητας που, όπως ισχυρίζεται ο ίδιος, έκτισαν την ένδοξη βρετανική αυτοκρατορία. Ο Έντμουντ περιφρονεί την Αυτοκρατορία, όπως περιφρονεί τη θρησκεία, το κρίκετ και τον προτεσταντικό πουριτανισμό` και σ΄ αυτό συναντιέται με τη Μόλλυ Γιάρροου, αν και προέρχονται διαφορετικούς αριστερισμούς.
Το «Αλμπατρος» είναι ένα ιστορικό και πολιτικό μυθιστόρημα, μια τοιχογραφία της βρετανικής κοινωνίας από το 1880 μέχρι το τέλος του Μεγάλου Πολέμου: όλη αυτή την εποχή, ο κόσμος της Μόλλυ Γιάρροου παραμένει μια γειτονιά χωρίς τρεχούμενο νερό, παραδομένη στις μολυσματικές αρρώστιες, στην αμορφωσιά και στην προκατάληψη` κι όσο για τον κόσμο του Έντμουντ Μάθιουσελντ, αν και αποδεκατίζεται στις μάχες των χαρακωμάτων ο «ανθός» του Κέιμπριτζ επιστρέφει σακατεμένος από τον πόλεμο βουλιάζει στην αυταρέσκεια και επιδίδεται με ενθουσιασμό σε καινούργιες παρτίδες μπριτζ. Το Λονδίνο συνεχίζει αδιάφορο την πορεία του: τα άλογα, οι άμαξες, αντικαθίστανται από αυτοκίνητα, από τραμ` καινούργιοι δρόμοι ασφαλτοστρώνονται` ο υπόγειος σιδηρόδρομος ενώνει το Τσέλση με την Πόλη των Καταραμένων` η μοναρχία δεν χάνει τίποτα από την αίγλη της. Στο Λονδίνο χτυπάει η καρδιά της γης. Κι όμως, έχουν μεσολαβήσει πολλά: οι εργάτες απέκτησαν συνδικάτα, έκαναν πεισματικές, μαχητικές απεργίες, απεργίες οδυνηρές` οι προβλέψεις του Μαρξ παρ΄ ολίγο να επιβεβαιωθούν` η επανάσταση αποφεύχθηκε παρά τρίχα, αν και όχι αναίμακτα` ο Γουίνστον Τσώρτσιλλ αποδείχτηκε ο πιο φιλόδοξος άνθρωπος στη Βρετανία και σ΄ ολόκληρο τον κόσμο` κι ο Έντμουντ Μάθιουσελντ κατάργησε όλες τις συμβατικότητες και έμεινε μόνος, μετέωρος. Όσο για τη Μόλλυ Γιάρροου, παρ΄ ολίγο να βάλει φωτιά στη βουλή των λόρδων, παρ΄ ολίγο να βάλει φωτιά στον ίδιο της τον εαυτό: όχι χωρίς αποτέλεσμα, μιας και το 1918 οι γυναίκες απέκτησαν την ψήφο. Στην πραγματικότητα, απέκτησαν ελάχιστα πράγματα πέρα απ΄ αυτή την πολυπόθητη και ακριβοπληρωμένη ψήφο.
Τέλος, το «Αλμπατρος» είναι ένα πουλί. Είναι ένα φευγαλέο, ιερό πουλί: το πουλί του πεπρωμένου. Από τη σύγκρουση των τάξεων, από τον παραλογισμό των πολέμων, από τις πικρές διαφωνίες στους κόλπους του εργατικού κινήματος, από το χρονικό ενός γάμου που δεν μοιάζει με τους άλλους μένουν μονάχα μερικά λείψανα` αλλά, τι εξαίσια λείψανα! Η κρυφή ιστορία ενός μεγάλου, νεανικού, ανεκπλήρωτου πάθους, η θλιμμένη δόξα των εργατικών αγώνων, η γεύση της φιλίας, της αγάπης και του τζιν, του φτιαγμένου στο κελάρι της ταβέρνας με το όνομα «Το κεφάλι του Τούρκου»: τα λείψανα ενός αιώνα που έφυγε, ενός άλλου που έφτασε γεμάτος υποσχέσεις κι έπειτα έφυγε κι αυτός, έχοντας, όχι μόνον αθετήσει τις υποσχέσεις, αλλά διαλύσει την πίστη στο ανθρώπινο είδος. Πίσω και μπροστά από τη δράση αυτού του βιβλίου, από τους αλληλοσυγκρουόμενους κόσμους, από τις τάξεις που χάνουν τα μέλη τους και τις πεποιθήσεις τους, πλανιούνται τα φαντάσματα του παρελθόντος: για τη Μόλλυ, πλανιέται το φάντασμα ενός Ιρλανδού κατάδικου που απέδρασε απ΄ το μπουντρούμι του Μάρσαλση το φάντασμα του Μεγάλου Σων που, σύμφωνα με το θρύλο, ζει στο κελάρι του καπηλειού «Το κεφάλι του Τούρκου»` για τον Έντμουντ, πλανιέται το φάντασμα του λόρδου Μπάιρον, τον οποίον ο Έντμουντ θέλει να μιμηθεί, αλλά τον οποίον, άθελά του, ξεπερνάει. Σαν ένα πελώριο, αλλά αθώο πουλί, ο Έντμουντ χάνει τα φτερά του: ο κόσμος των πατρικίων, που απέρριψε, συνεχίζει να υπάρχει χωρίς αυτόν, κι ο κόσμος των πληβείων, που ο ίδιος διάλεξε, παροπλίζεται και χάνει τα επαναστατικά του όνειρα. Το Λονδίνο γιορτάζει το τέλος του Μεγάλου Πολέμου κι ο Έντμουντ σχεδιάζει τον θάνατό του.


Λίστα όλων των Συγγραφέων